banner-trouw

co₂-compensatie is misleidend en nattevingerwerk

Nieuwsbericht – 13 februari 2020

Naar aanleiding van het onlangs verschenen artikel in de krant Trouw “CO₂-compensatie is misleidend en nattevingerwerk” blijkt dat er nog veel te verbeteren valt aan CO₂-compensatieprojecten. Wat is de mening van FairClimateFund?

Critici zeggen dat CO₂-compensatie niet tot nauwelijks bijdraagt aan het herstel van klimaatschade. Moeten we dan stoppen met het compenseren van onze CO₂-uitstoot? Nee dat is zeker niet de beste oplossing, zegt Neera van der Geest, directeur van FairClimateFund. We hebben nu echt alle maatregelen nodig om klimaatverandering te voorkomen. En ja, er is nog veel te verbeteren aan CO₂-compensatie.

CO₂-compensatie ligt onder vuur. En terecht. De CO₂-reductie van compensatieprojecten is niet bij alle bedrijven gegarandeerd, en CO₂-compensatie wordt te makkelijk gebruikt om schuldgevoel af te kopen. Maar alle CO₂-compensatie over een kam scheren is geen oplossing. Er zijn grote verschillen tussen aanbieders. De vraag is: hoe vindt de goedbedoelende consument haar weg?

Volgens FairClimateFund en andere aanbieders die het Fairtrade-keurmerk voeren moet verantwoorde CO₂-compensatie aan een aantal voorwaarden voldoen.

Wat voorop staat is dat CO₂-compensatie niet gebruikt mag worden als excuus om op de oude voet verder te gaan. Het reduceren van je CO₂-uitstoot is de eerste en belangrijkste stap. Hierbij dient de inschatting van je CO₂-voetafdruk zo zorgvuldig mogelijk te zijn. Neem bijvoorbeeld alle broeikasgassen mee in de berekening en niet alleen CO₂. Daarnaast telt niet alleen je directe uitstoot, maar de indirecte uitstoot en de verborgen impact van je handelen mee. Ten slotte hoort CO₂-reductie in compensatieprojecten betrouwbaar te zijn en een duurzame impact te hebben op mens en klimaat. Projecten dienen echte, permanente en additionele CO₂-reductie te bieden.

trouw-vliegtuig

Vindt de geclaimde CO₂-reductie echt plaats?

Als de metingen van CO₂-reductie in klimaatprojecten niet goed worden uitgevoerd, kan er een vertekend beeld ontstaan van de daadwerkelijk gerealiseerde CO₂-reductie. Het is daarom belangrijk dat er regelmatig goede praktijktesten worden uitgevoerd door een onafhankelijke instantie. Is er geen onafhankelijke organisatie die toeziet op de berekening van de CO₂-uitstoot die wordt gereduceerd? Dan kan je er niet vanuit gaan dat de hoeveelheid CO₂-credits die geclaimd wordt klopt.

Is de CO₂-reductie permanent?

Projecten waarbij bijvoorbeeld bomen worden geplant of projecten die ontbossing verminderen, helpen bij het verlagen van de hoeveelheid CO₂ in de lucht. En bomen leggen niet alleen CO₂ vast, bosecosystemen hebben ook een positieve impact op het klimaat. Daartegenover staat dat deze projecten ook nadelen hebben. Bij nieuw aan te planten bomen gaat het om een investering in de toekomst, omdat het lang duurt voordat een boom CO₂ kan opnemen. En hoe garandeer je dat de aangeplante bomen niet gekapt zullen worden of door bosbranden verdwijnen? Bovendien is het voor het klimaatprobleem juist nú zo belangrijk dat we CO₂ reduceren. Een ander punt van kritiek is het zogenaamde “leakage” effect bij projecten die bossen beschermen. Daar is sprake van als boskap verschuift naar andere gebieden die niet onder het project vallen.

Is de CO₂-reductie additioneel?

CO₂-reductie die additioneel is, zou niet hebben plaatsgevonden zonder het betreffende project. Een voorbeeld? Een project waarbij arme huishoudens in een ontwikkelingsland gaan koken met biogas in plaats van op open vuur. Zonder het project zouden deze huishoudens nooit gaan koken met biogas, omdat de families simpelweg geen geld hebben om zelf een biogasinstallatie aan te schaffen. De CO₂-reductie wordt dus volledig gerealiseerd door het project en dan is de CO₂-reductie additioneel.

De additionaliteit kan ook worden bepaald door naar de financiering van een project te kijken. Wordt een project volledig gefinancierd door de afnemers van de CO₂-credits of is het project afhankelijk van meerdere financieringsbronnen? Dan zou het kunnen dat het project ook zonder de inkomsten van de CO₂-credits wordt uitgevoerd. Bepaalde CO₂-reductieprojecten, zoals projecten die investeren in grootschalige duurzame (wind of zon) energie, zijn maar voor een heel klein deel afhankelijk van CO₂-inkomsten. De claim dat deze projecten niet zouden plaatsvinden als er geen CO₂ inkomsten zijn, is moeilijk te maken. Een model waarbij een project volledig wordt gefinancierd door de afnemers van de CO₂-credits is daarentegen 100% additioneel. Fairtrade gecertificeerde CO₂-compensatieprojecten zijn gebaseerd op het laatste model.

Meer transparantie en betere regulering zorgt voor vertrouwen en kritische consumenten

Als we de garantie willen dat CO₂-compensatieprojecten echte, permanente en additionele CO₂-reductie bieden, is het van belang dat de markt transparanter wordt. Onafhankelijke organisaties zoals Milieu Centraal of de Autoriteit Consument & Markt zouden projecten kunnen toetsen.

Consumenten en bedrijven moeten bovendien in staat gesteld worden om zelf kritisch te kijken naar aanbieders van CO₂-compensatierechten. Wil jij weten of jouw investering in een CO₂-compensatieproject bijdraagt aan echte, permanente en additionele CO₂-reductie? Kies dan voor gecertificeerde CO₂-credits, maar blijf kritische vragen stellen aan de projectaanbieders. Vraag bijvoorbeeld hoe de projecten getoetst worden en door wie en hoe jouw geld precies besteed wordt.

CO₂ compenseren beter dan niets doen, maar wil je de beste oplossing? Kies dan voor het reduceren van jouw CO₂-uitstoot.

Deel deze pagina

Onze site maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikservaring. Bekijk onze privacyverklaring.

Sluit melding