banner-trouw

co₂-compensatie is misleidend en nattevingerwerk

Nieuwsbericht – 13 februari 2020

FairClimateFund is een groot voorstander van meer transparantie in de wereld van CO₂-compensatie. Naar aanleiding van het vandaag verschenen artikel in de krant Trouw “CO₂-compensatie is misleidend en nattevingerwerk” blijkt dat er nog veel te verbeteren valt.

Om te beginnen moet CO₂-compensatie vooral niet gezien worden als een excuus om op de oude voet verder te gaan. Het reduceren van CO₂-uitstoot is de belangrijkste maatregel die genomen kan worden om de (inter)nationale klimaatdoelen te halen. Compensatie is slechts een middel voor de CO₂-uitstoot die nog niet gereduceerd kan worden. Dat is altijd nog beter dan niets doen, maar dan moet het compensatietraject wel zorgvuldig gebeuren en moeten CO₂-reductieprojecten wel betrouwbaar zijn.

trouw-vliegtuig

Ten eerste betekent dat dat u een zo zorgvuldig mogelijke inschatting maakt van de CO₂-voetafdruk waarbij niet alleen gekeken wordt naar directe uitstoot, maar ook naar alle indirecte emissies en verborgen impact. Een voorbeeld? Vliegreizen dragen bij aan de uitstoot van CO₂e (en andere gassen) doordat het vliegtuig kerosine verbrandt. Maar het broeikaseffect van CO₂e-uitstoot op grote hoogte is meer dan tweemaal zo sterk dan het broeikaseffect van CO₂e dat op de grond wordt uitgestoten.

Ook adviseert FairClimateFund om kritisch te zijn bij de keuze van een CO₂-reductieproject, zodat u er zeker van kunt zijn dat uw investering maximale impact heeft op mens en klimaat. Er bestaan veel verschillende CO₂-compensatieprojecten, maar deze kunnen grofweg ingedeeld worden in de volgende type projecten: wind- en zonne-energieprojecten, het aanplanten en/of beschermen van bomen en projecten die investeren in schoon water of schoner koken in ontwikkelingslanden. Bij de keuze van een project is het in ieder geval belangrijk om de onderstaande criteria mee te laten wegen in de keuze:

Kies voor een project waarbij de geclaimde CO2-reductie echt plaatsvindt

Als u als bedrijf investeert in een project waarmee u honderden of duizenden tonnen CO₂ compenseert, gaat u ervan uit dat het geld dat u investeert ook daadwerkelijk bijdraagt aan de reductie van die CO₂-uitstoot. Toch is dat in de praktijk niet altijd het geval. Als de metingen van de CO₂-reductie in klimaatprojecten niet goed worden uitgevoerd, kan er een vertekend beeld ontstaan van de daadwerkelijk gerealiseerde CO₂-reductie.

Wilt u er zeker van zijn dat de CO₂-uitstoot die een organisatie claimt te compenseren ook daadwerkelijk uit de lucht gehaald wordt of wordt voorkomen? Kies dan voor een gecertificeerd CO₂-reductieproject. Zonder een onafhankelijke instantie die toeziet op de uitvoering van het project en de CO₂-uitstoot die wordt gereduceerd, kunt u er niet vanuit gaan dat de CO₂ die een organisatie of bedrijf claimt te reduceren met uw investering ook daadwerkelijk gereduceerd wordt. Het is daarbij wel belangrijk dat bedrijven kritische vragen blijven stellen aan de projectaanbieders, ook bij gecertificeerde projecten.

Kies voor een project waarbij de geclaimde CO2-reductie permanent is

Projecten waarbij bomen worden geplant of projecten die ontbossing verminderen, helpen bij het verlagen van de hoeveelheid CO₂ in de lucht. Het beschermen van bossen is zelfs een van de meest efficiënte en goedkope manieren om de wereldwijde CO₂-uitstoot te verlagen. En bomen leggen niet alleen CO₂ vast, bosecosystemen hebben ook een positieve impact op het klimaat. Daartegenover staat dat deze projecten ook nadelen hebben. Zo kunnen er bij bestaande bosprojecten CO₂-credits op de markt worden aangeboden waarbij de CO₂ reeds is vastgelegd. Bij nieuw aan te planten bomen gaat het echter om een investering in de toekomst en is er sprake van zogenaamde uitgestelde compensatie, omdat het lang duurt voordat een boom CO₂ kan opnemen. En voor het klimaatprobleem is het juist nú zo belangrijk dat we CO₂ reduceren. Een ander punt van kritiek is het zogenaamde “leakage” effect bij projecten die bossen beschermen. Daar is bijvoorbeeld sprake van als illegale boskap verschuift naar andere gebieden die niet onder het project vallen. Het is belangrijk dat bedrijven zich hiervan bewust zijn.

Kies voor een project waarbij de geclaimde CO2-reductie additioneel is

Bij het compenseren van de CO₂-uitstoot van uw bedrijf is het belangrijk om te kiezen voor een project waarbij de CO₂-reductie additioneel is. CO₂-reductie die additioneel is, zou niet hebben plaatsgevonden zonder het betreffende project. Een voorbeeld? Een project waarbij huishoudens in een ontwikkelingsland gaan koken met biogas in plaats van op open vuur. Zonder het project zouden deze huishoudens nooit gaan koken met biogas, omdat de families simpelweg geen geld hebben om zelf een biogasinstallatie aan te schaffen. De CO₂ die gereduceerd wordt doordat deze mensen nu met biogas koken, wordt dus volledig gerealiseerd door het project. Daarnaast is het van belang om ook te kijken naar de financiering van een project. Wordt een project volledig gefinancierd door de opbrengsten van de CO₂-credits of is het project afhankelijk van meerdere financieringsbronnen en wie claimt de impacts van het project, zoals de CO₂-reductie.

In de CO₂-markt wordt gewerkt met verschillende prijsmodellen. Zo kunnen prijzen van CO₂-credits gebaseerd worden op marktwerking, dus primair aangedreven door vraag en aanbod. In dit geval zijn de opbrengsten van de credits vaak niet voldoende om de projectkosten te dekken en zijn er extra financieringsbronnen nodig. De meeste prijzen van CO₂-credits zijn hierop gebaseerd. Een duurzamer model is gebaseerd op de kostprijs van een project. Dit model berekent een minimumprijs voor de CO₂-credits die u koopt waarmee alle kosten van het project worden gedekt. In het laatste geval weet u als koper van de CO₂-credits dus zeker dat een project 100% gefinancierd wordt met uw CO₂-credits en kunt u de impacts van het project claimen. Alle Fairtrade gecertificeerde CO₂-reductieprojecten zijn gebaseerd op het laatste prijsmodel.

Bepaalde CO₂-reductieprojecten, zoals projecten die investeren in grootschalige duurzame (wind of zon) energie, zijn maar voor een heel klein deel afhankelijk van CO₂-inkomsten. De claim dat deze projecten niet zouden plaatsvinden wanneer er geen CO₂ inkomsten zijn, is moeilijk te maken. Wilt u weten of uw investering in een CO₂-reductieproject bijdraagt aan additionele CO₂-reductie? Dan kunt u aan de aanbieder van de CO₂-credits vragen waar het geld van de CO₂-credits naartoe gaat en in hoeverre dat geld de kosten van het project dekt.

Deel deze pagina

Onze site maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikservaring. Bekijk onze privacyverklaring.

Sluit melding