COP28: wat staat er op het spel?

– 13 december 2023

COP28: wat staat er op het spel?

Nieuwsbericht
13 dec 2023

De planeet warmt snel op en discussies over oplossingen laaiden ook op tijdens de laatste dagen van COP28 in Dubai. In dit bericht geven wij je het laatste nieuws en relevante updates voor ambitieuze corporates en particulieren.

Global Stocktake
De eerste Global Stocktake (GST), die in oktober 2023 werd gepubliceerd, was een van de belangrijkste onderwerpen in Dubai. Tijdens een Global Stocktake beoordelen landen gezamenlijk de algehele implementatie van de Overeenkomst van Parijs en de vooruitgang die elk land heeft geboekt op het gebied van de zogenoemde Nationally Determined Contributions (NDC). Het biedt landen de mogelijkheid om de balans op te maken van hun inspanningen en te overwegen of zij hun verplichtingen en acties moeten versterken. Sinds de publicatie van de GST in oktober werd duidelijk dat landen niet op koers liggen om de doelstellingen van het Akkoord van Parijs te verwezenlijken.

Tijdens COP28 bespraken en onderhandelden landen verder over nieuwe toezeggingen en acties op het gebied van mitigatie (inspanningen om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen), aanpassing (acties om de gevolgen van klimaatverandering aan te pakken) en het verlenen van steun aan ontwikkelingslanden.

Fossiele brandstoffen
Als we de mitigatieresultaten nader bekijken, vooral op het gebied van fossiele brandstoffen, was er veel kritiek op de ontwerptekst die op maandag 11 december werd gepresenteerd. Veel landen (vooral de EU) hoopten dat een sterkere taal over het uitfaseren van fossiele brandstoffen zou deel uitmaken van de tekst van het akkoord. Helaas werd er in de onderhandelingstekst geen woord over gesproken over de uitfasering van fossiele brandstoffen. Na harde onderhandelingen werd op woensdag 13 december vroeg in de ochtend de definitieve deal gepresenteerd. De landen bereikten geen overeenstemming over een oproep tot uitfasering van fossiele brandstoffen, maar kwamen wel overeen om af te stappen van fossiele brandstoffen en hernieuwbare energie (RE) en energie-efficiëntie (EE) te stimuleren, wat een enorme stap voorwaarts is vergeleken met het eerdere ontwerp en Europees Klimaatcommissaris Wopke Hoekstra spreekt van een historisch moment en het begin van het einde van fossiele brandstoffen.

Verlies- en schadefonds
Het verlenen van steun aan ontwikkelingslanden kreeg op de eerste dag van COP28 vorm met de oprichting van een verlies- en schadefonds. Een grote overwinning voor ontwikkelingslanden. Echter, de toezeggingen van ca. 700 miljoen dollar is niet genoeg, en sommige grote vervuilers dragen slechts een klein bedrag bij, zoals de VS met een schamele toezegging van 17,5 miljoen dollar. Ter vergelijking: Duitsland alleen heeft al 100 miljoen dollar toegezegd.

Ook wat de adaptatiedoelen betreft, is er sprake van een gebrekkige vooruitgang. Op 11 december werd een nieuwe tekst over de Global Goal on Adaptation (GGA) gepresenteerd, maar deze ontbeert nog steeds ambitie, duidelijke doelen en trajecten.

Schoon koken
De onderhandelingen bij COP worden altijd gevoed door input van nevenevenementen. Tijdens COP28 was er steeds meer aandacht voor de rol van kookbrandstoffen in lage-inkomenslanden. Elk jaar komt een gigaton aan CO2-uitstoot voort uit de verbranding van niet-hernieuwbare biomassabrandstoffen om te koken, ongeveer 2 procent van het mondiale totaal en gelijk aan de hoeveelheid die door de luchtvaartsector wordt geproduceerd. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) stelt dat de toegang tot schoon koken een blinde vlek is geweest in de mondiale energietransitie. IEA, de Afrikaanse Ontwikkelingsbank en Clean Cooking Alliance bundelen hun krachten om Afrikaanse regeringen te helpen schoon koken voor iedereen te realiseren. Het wordt steeds meer erkend dat een transitie naar schoon koken centraal moet staan ​​in Afrika’s netto-nul-ambitie.
Verschillende moderne kooktechnologieën kunnen een rol spelen in de transitie. Op COP28 werd onder andere de Global Electric Cooking Coalition (GeCCo) gelanceerd, omdat koken met elektriciteit wordt gezien als de belangrijkste CO2-arme kooktechnologie in 2050 op alle continenten. Tegelijkertijd spelen efficiënte kooktoestellen ook een belangrijke rol bij het terugdringen van de CO2-uitstoot in de nabije toekomst. Lees hier de nieuwsbrief van de Clean Cooking Alliance.

Carbon markten
Ten slotte zijn er onderhandelingen geweest over artikel 6 van de Overeenkomst van Parijs met betrekking tot de mondiale carbon markten, maar helaas hebben de landen geen consensus bereikt over artikel 6.2, dat betrekking heeft op bilaterale of multilaterale overeenkomsten voor de handel in emissierechten tussen landen, en artikel 6.4, dat de oprichting beoogt van een mondiale carbon markt onder toezicht van een entiteit van de Verenigde Naties. Dealbreakers waren onder meer de tekst over CO2 verwijdering en de tekst over methodieken. Een enorme tegenslag voor de carbon markt, wat betekent dat de implementatie van een compleet en robuust raamwerk nog minstens een jaar wordt uitgesteld en dat er in de tussentijd geen duidelijke richting is. Landen kunnen daarom hun eigen regels opstellen voor het verhandelen van carbon credits, wat kan leiden tot het verhandelen van waardeloze carbon credits, verminderde transparantie en dubbeltellingen.

Naast de onderhandelingen over artikel 6 organiseerde het COP-voorzitterschap ook een ‘High-Level Roundtable on Unlocking High-Integrity Carbon Markets’ met een focus op de vrijwillige carbon markt. Het doel was om een ​​end-to-end integriteitskader te bieden dat de hele waardeketen van de Voluntary Carbon Markets bestrijkt. Dit evenement werd bijgewoond door leiders van multilaterale instellingen en hoge vertegenwoordigers van landen.

De aanwezigen benadrukten het belang van de mondiale carbon markten, inclusief de vrijwillige carbon markt, voor de realisatie van het mondiale netto-nuldoel. Ook werd het werk van de Integrity Council for the Voluntary Carbon Market (IC-VCM) en het Voluntary Carbon Markets Integrity Initiative (VCMI) erkend, vooral vanwege hun begeleiding bij het genereren van carbon credits met een hoge integriteit en claims over carbon credits van bedrijven.

Ten tweede erkenden de deelnemers de noodzaak van coördinatie tussen belanghebbenden, zoals overheden, multilaterale instellingen, zakelijke en financiële instellingen, en de bredere waardeketen van de carbon markten (inclusief verificatie- en validatie-instanties en projectontwikkelaars).

Als pleitbezorger voor eerlijke en transparante klimaatactie ondersteunt FairClimateFund deze initiatieven volledig, en vooral de noodzaak van verdere capaciteitsopbouw om mensen in kwetsbare gemeenschappen sterker te maken op de internationale carbon markten. Al jaren willen we aantonen dat de vrijwillige carbon markt degenen die het meest kwetsbaar zijn voor de gevolgen van klimaatverandering op een eerlijke en effectieve manier ten goede kan komen.

Dit doen wij via onze Fairtrade principes:

– Capaciteitsopbouw van onderop
Lokale gemeenschappen initiëren zelf de klimaatprojecten, geven trainingen en zorgen voor de monitoring en het onderhoud.

– Eigendom
Lokale huishoudens bezitten de Fairtrade Carbon Credits waarmee ze bijvoorbeeld hun kooktoestellen afbetalen.

– Fairtrade minimumprijs
Voor de CO₂-credits of Fairtrade Carbon Credits betaalt de eindgebruiker een eerlijke minimumprijs. Deze minimumprijs dekt alle kosten van het project.

– Fairtrade premie
Bovenop de minimumprijs wordt een premie betaald. Deze premie wordt beheerd door de lokale coöperatie en geïnvesteerd in klimaatadaptatieactiviteiten.

– Reductie van CO₂-uitstoot door eindgebruikers
Kopers van Fairtrade Carbon Credits beschikken over een CO₂-reductieplan.